Ontgoogle jezelf



In de kerstvakantie las ik het boek “Het internet is stuk, maar we kunnen het repareren” van Marleen Stikker. En ik was gegrepen door haar analyses en ideeën. Het zette me aan het denken en doen…..
Al vanaf begin van deze eeuw houd ik mij bezig met het gebruik van social media, sociale tools en de vraag hoe online tools het leren en werken kunnen versterken. Ik ben een groot gebruiker van online tools, vooral van tools die het samenwerken ondersteunen: Google Drive, Slack, Facebook-groepen, Whatsapp-groepen. En ik deel veel informatie, interessante blogs en inzichten via Twitter en LinkedIn. Door Marleen Stikker besef ik dat ik ook onbewust en ongewild veel informatie deel en achterlaat waar bedrijven als Google, Facebook en Apple fijn gebruik van maken. Was ik te naïef? Of is de internetwereld door de jaren heen veranderd? En wat nu? Wat betekent dat ook voor L&D-professionals?
 
Mijn grootste inzicht is dat bedrijven als Google en Facebook informatie ophalen en die inzetten voor allerlei algoritmen. Dacht ik eerst “ik heb toch niets te verbergen” nu weet ik dat deze algoritmen meer en meer ingezet worden om gebruikers te beïnvloeden.
Is dat erg? Ik begrijp inmiddels van wel:
  • Allereerst ontstaat er door een samenspel van trackers en tracers in door mij gebruikte apps, bezochte websites en gebruik van publieke wifi een online identiteit van mij. De vraag is in hoeverre dat beeld overeenkomt met wie ik echt ben; het beeld wordt gevormd door wat het systeem oppakt en koppelt. Het is ondoorzichtig welke informatie over mij gevonden, gebruikt en gekoppeld wordt en nog erger, wat doorverkocht wordt. Facebook beheert bijvoorbeeld miljarden profielen en verdient geld door deze te verhandelen aan commerciële bedrijven die mij daardoor aanbiedingen doen. Ok, daar kun je nog mee leven en de aanbiedingen wegklikken. Maar wat als er een profiel wordt gemaakt dat denkt te weten wat mijn politieke voorkeur is, hoe ik over belangrijke zaken denk en dat ik daar berichten over krijg aangereikt? Zodat men probeert mij te beïnvloeden? Denk bijvoorbeeld ook aan zorgverzekeraars die nu apps aanbieden die helpen om fitter te worden, wat wordt de volgende stap: degene die niet genoeg gedaan heeft moet meer premie betalen? Dat raakt aan onze democratische waarden.
  • We raken ‘locked in’ door onze afhankelijkheid van technologie en data. Deep learning en artificial intelligence maken ons leven makkelijker; zeker in de zorg zie ik mooie voorbeelden van slimme rollators die helpen bij revalidatie, slimme apparaten die de suikerspiegel van mensen met diabetes in de gaten houden. Maar de keerzijde is dat we daarvoor veel geld moeten betalen aan de softwareleveranciers en door onze afhankelijkheid is er moeilijk een stap terug te zetten. Auto’s die allerlei slimme technologie gebruiken maar wat betekent dat garagehouders steeds duurdere contracten moeten sluiten met de softwareleveranciers. Scholen die vast komen te zitten aan dure leerlingvolgsystemen.
 
Van de oorspronkelijke bedoeling van internet, kennis delen, met elkaar een slimme samenleving vormen komt niet veel meer terecht lees ik. Maar het goede nieuws is, we kunnen er wat aan doen. Er zijn nog steeds open communities die wel uitgaan van samen delen en samen leren, gedeelde verantwoordelijkheid voor het ontwikkelen van online tools en platformen en transparantie over al of niet gebruik van data. Die zijn niet altijd gratis, maar wel eerlijk. Een soort fair-trade tools. Als L&D-professional vind ik dat ik daar een rol in kan spelen door te wijzen op deze tools en waar mogelijk ook te gebruiken. Ik vind ook dat wij een verantwoordelijkheid hebben als het gaat om verzamelen van data en gebruik van online tools.
 
Waar ben ik nu mee bezig?
Ik heb mijzelf zoveel mogelijk ontgoogled. Ik heb mijn Facebook account verwijderd, een andere browser genomen (Brave), een andere zoekmachine (DuckDuckGo) en ik heb mijzelf aangemeld bij Telegram als alternatief voor Whatsapp.
Mastodont schijnt een mooi alternatief te zijn om kennis en inzichten te delen. Dat zou een
mooi alternatief zijn voor Twitter. Wie van jullie gebruikt dit al en wat zijn je ervaringen?
 
Het is niet altijd makkelijk:
  • van al mijn contacten zitten slechts 6 mensen op Telegram. Ik ontkom dus nog even niet aan Whatsapp, wel hoop ik collega’s en vrienden te verleiden ook over te stappen.
  • Mijn prive gmail-account vind ik lastig te veranderen, dat vraagt veel communicatie met name naar officiële instanties. Als ik wat meer tijd heb kan ik die stap maken.
  • Brave is een strenge browser, hij blokt alle trackers en tracers en daardoor kon ik bijvoorbeeld de e-learnings van Noordhoff niet meer volgen. Ik moet ze dan toch accepteren. Maar ik kan ook Noordhoff vragen wat zij tracken en tracen en waarom.
  • Slack en Google Drive vind ik fijne tools qua gebruik. Marleen Stikker noemt Nextcloud als goed alternatief. Ik ben me daarin nu aan het verdiepen. Ik ben ook benieuwd wie hier al ervaring mee heeft en hoor het graag. Of als je een ander goed alternatief weet.
 
Ik ben heel benieuwd naar ervaringen in het gebruik van de nieuwe tools. Fijn als je die hieronder wilt delen.
 
 
 
 
Trefwoorden: 

Reacties

Ha Joke, heel goed dat je hier zo kritisch over nadenkt en ook gaat handelen! Bij mij sluimert ook wel ongemak. En dat zie ik wel een beetje bevestigd in jouw mail. Alleen, wat vraagt het veel om die overstap te nemen... Ik realiseer me dat ik een van schakeltjes ben om hierin te helpen. Poeh. Eigenlijk zou je dit soort stappen als community moeten nemen bijna..

Reactie toevoegen

Plain text

  • Geen HTML toegestaan.
  • E-mail- en internetadressen worden automatisch aanklikbaar.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.