Stimuleren van informeel leren

Ik begin deze blog met een aantal cijfers uit diverse onderzoeken:                                                                        
  • minimaal 80% van wat we leren, leren we op informele wijze, dat zijn ongeplande en ongestructureerde leeractiviteiten (Cross 2007, Ruijters 2007).
  • werknemers besteden gemiddeld per jaar 540 uur aan werkzaamheden waarvan zij leren en 37 uur aan cursussen. In percentages: 6% formeel en 94% informeel leren (Borghans, Goldteyn & De Grip (2007)
  • de uitgaven voor leren en opleiden zijn precies andersom: bedrijven besteden 80% van hun budgetten aan formeel leren (Cross, 2007)
  • de meerwaarde van informeel leren blijkt te liggen in de authenticiteit van de leercontext: het leren vindt plaats in een natuurlijke omgeving, de werkplek. Het geleerde kan dan ook direct en met effect toegepast worden (Simons, 2007 en Onstenk, 1994)
  • het rendement van formele opleidingen is rond de 20%. Dat komt omdat medewerkers het geleerde uit een training of opleiding zelf moeten vertalen naar hun dagelijkse werk.

Conclusie: organisaties besteden 80% van hun budget voor leren aan activiteiten die slechts 6% van het leren van medewerkers omvatten met nog eens slechts 20% rendement.

Het project leercultuur besteed daarom niet voor niets aandacht aan het stimuleren van informeel leren op de werkplek. Waar we nu tegen aanlopen is het feit dat stimuleringsregelingen vanuit de overheid, O&O fondsen en CAO's gericht zijn op het formele leren.
Een paar voorbeelden:
  • CAO Kinderopvang: in het jaarlijkse plan voor scholings- en opleidingsbeleid staat bij scholingsfaciliteiten:   aanvraagprocedure, verlofmogelijkheden, kostenvergoeding en eventuele terugbetalingsregeling
  • De CAO voor de bouw spreekt over 2 verplichte scholingsdagen per werknemer
  • Ook de CAO voor voortgezet onderwijs spreekt over een scholingsplan en scholingsdagen
  • De belastingdienst ziet wel het belang van de combinatie van leren en werken maar richt zich bij de mogelijke aftrekposten voor bedrijven alleen op leerwerktrajecten (BBL en duaal) van initiële opleidingen
  • O&O fondsen vergoeden alleen de directe kosten van scholingen: cursusgeld, examengeld, cursusuren.
Een speurtocht op internet leverde mij 1 voorbeeld op waarin in de CAO gesproken werd over informeel leren: CAO welzijn Artikel 8.1.1.f het organisatieplan moet aangeven op welke wijze het opdoen van informele leerervaringen wordt georganiseerd.

Als informeel leren zo belangrijk is binnen organisaties, hoe kan dit dan vanuit de overheid, sociale partners en O&Ofondsen veel meer gestimuleerd worden? Nu stimuleren we organisaties om het informeel leren meer te faciliteren en kunnen zij hiervoor geen aanspraak maken op bestaande vergoedingen.

In dit blog wil ik een aanzet geven tot mogelijkheden om informeel leren op te nemen in CAO's, in scholingsregelingen (die ik liever leerregelingen zou noemen) en als fiscale aftrekposten.
  • Focus in CAO's op het leren van werknemers en het werken aan leercultuur. Laat opnemen in jaarlijkse leer- en ontwikkelplannen hoe de organisatie daar vorm en inhoud aan wil geven. Link leren en ontwikkelen aan persoonlijke- en organisatiedoelen die behaald moeten worden.
  • Vergoed geen directe scholingskosten, maar vergoed verletkosten op basis van gerealiseerde doelen. Laat onderbouwen welke rol leren en opleiden gespeeld heeft bij het bereiken van die doelen. Dit kunnen dus ook (delen van) bijeenkomsten met projectteams zijn, waar al lerend gewerkt wordt. Verantwoording kan ook door medewerkers eigen portfolio's te laten vullen met wat zij geleerd hebben tijdens het werk aan een vastgesteld doel.
  • Vergoed middelen en werkvormen die informeel leren bevorderen. Ik denk bijvoorbeeld aan online platforms voor kennisuitwisseling, plekken in de organisatie waar medewerkers elkaar makkelijk kunnen treffen voor uitwisseling, netwerkbijeenkomsten rond een thema, jobrotation met een afgesproken leervraag.Wie vult dit lijstje aan? Ik zal zorgen dat het bij sociale partners terecht komt!

Reactie toevoegen

Plain text

  • Geen HTML toegestaan.
  • E-mail- en internetadressen worden automatisch aanklikbaar.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.